جواب به سوالات شما

  • نویسنده : admin
  • بازدید : [] مشاهده
  • دسته بندی : دسته: سئوالات

مفهوم روایی یا اعتبار چیست و چگونه تعیین می شود؟
ابزار گردآوری داده ها در صورتی قابل اعتماد هستند که دارای دو ویژگی مهم تحت عنوان: پایایی و روایی باشند در غیر این صورت نمی‌توان به نتایج آن اعتماد کرد.

تعریف روایی (اعتبار):

روایی یک ابزار اندازه گیری به میزان توانایی ابزار در اندازه گیری ویژگی که ابزار برای اندازه‌گیری آن ساخته شده است گفته می شود. به سخن دیگر، آیا روش یا ابزار اندازه گیری برای هدف مورد نظر کارایی لازم را دارد؟

روش های تعیین روایی (اعتبار) :

۱- روش اعتبار محتوا (صوری) :

این روش محتوای ظاهری ابزار را نشان میدهد. ساده ترین راه بررسی روایی ابزار اندازه گیری این است که آیا ابزار در ظاهر به درستی متغیر مورد مطالعه را مورد سنجش قرار می‌دهد یا خیر؟ این اعتبار را اعتبار محتوا (صوری) می نامند و هنگامی به دست می آید که ابزار از نظر ظاهری متغیر مورد نظر را به درستی اندازه گیری کند.
مثال: پژوهشگری قصد ساخت یک پرسشنامه افسردگی دارد. وی گویه های مورد نظر را تهیه می نماید سپس آن را جهت اظهار نظر به افرادی که در این زمینه متخصص هستند ارائه می نماید تا در مورد آن به داوری بپردازند. اعتبار صوری برای نتیجه گیری در مورد معتبر بودن یک ابزار کافی نیست و شکل ظاهری ابزار نشانگر صحت اعتبار آن نخواهد بود.

۲- روش اعتبار ملاکی :

عبارت است از کارآمدی یک ابزار اندازه گیری در پیش بینی رفتار آزمودنی در موقعیت های خاص. به این منظور عملکرد فرد در آزمون با یک ملاک مقایسه می‌شود.
چهار نوع ملاک مرتبط با رویکردهای پژوهشی وجود دارد که در نوع ملاک مورد استفاده متفاوت اند: اعتبار پیش بین، اعتبار همزمان، اعتبار همگرا و اعتبار تشخیصی

اعتبار پیش بین:
از بررسی رابطه ی نمره های آزمودنی که برخی ویژگی ها را می سنجد و آنچه ادعای پیش‌بینی آن را دارد به دست می آید. به عنوان مثال « شرکتی در نظر دارد چند نفر تایپیست استخدام کند و از یک ابزار برای اندازه گیری میزان توانایی تایپ آنها استفاده می‌کند. این ابزار در صورتی معتبر است که بین نمره به دست آمده از آزمون و سرعت و موفقیت تایپ توسط فرد در آینده رابطه بالایی وجود داشته باشد.»

اعتبار همزمان :
ملاک پژوهش در اعتبار همزمان این است که آیا دو یا بیشتر از دو گروه از افراد در ابزار سنجش مورد نظر بر اساس شیوه های پیش بینی شده متفاوت هستند یا نه.

اعتبار همگرا :
میزان ارتباط نمرات در یک ابزار سنجش با نمرات در ابزارهای دیگری است که همان سازه یا سازه های مشابه را اندازه می گیرند. اگر همبستگی بین نمرات آزمون هایی که سازه واحدی را اندازه می گیرند بالا باشد، آزمون دارای اعتبار همگرا می باشد.

اعتبار تشخیصی :
هنگامی وجود دارد که یک ابزار سنجش از متغیرهای نامربوط جدا باشد. با استفاده از یک ابزار باید بتوان میان سازه مورد اندازه گیری و دیگر سازه های نامرتبط تمایز قائل شد. اگر همبستگی بین آزمون هایی که سازه های متفاوتی را اندازه گیری می کند پایین باشد، آزمون دارای اعتبار تشخیصی است.

هر گونه کپی برداری از این مطلب غیر مجاز و حرام می باشد.